Mùa nồm miền Bắc: cất denim thế nào cho không mốc

Tường chảy nước. Sàn nhà trơn. Tủ quần áo im lặng.

Chuyện bảo quản đồ denim lâu ngày không mặc chỉ thành vấn đề vào đúng mấy tuần này. Đồ mốc trong mùa nồm gần như luôn là đồ đang cất chứ không phải đồ đang mặc, và người ta phát hiện ra vào lúc lôi chiếc áo khoác ra mặc lần đầu sau nhiều tháng. Lúc đó thì đã muộn.

Nấm mốc cần độ ẩm tương đối trên khoảng 70% để nảy. Trên 80% thì nó mọc nhanh thấy rõ.

Mùa nồm miền Bắc thường xuyên ở mức 85 tới 95%. Có ngày chạm 100%, tức là không khí không nhận thêm được hơi nước nào nữa, và đó là lúc nước ngưng thành giọt trên tường.

Trong tủ kín thì con số còn cao hơn ngoài phòng. Tủ đóng suốt nên không khí không đổi, mà mỗi món đồ cotton lại nhả hơi ẩm của chính nó ra.

Ba yếu tố nấm cần đủ cả ba là ẩm, ấm và thức ăn. Nhiệt độ nồm chừng 20 tới 25 độ là vừa đẹp. Thức ăn thì có sẵn: sợi bông, hồ vải, và phần mồ hôi còn sót lại.

Yếu tố cuối cùng là chỗ bạn can thiệp được dễ nhất.

Cotton hút ẩm rất mạnh. Nó giữ được tới chừng một phần tư khối lượng của mình mà sờ vẫn thấy khô.

Denim thì dày hơn phần lớn đồ khác trong tủ, nên lượng nước nó ôm được cũng nhiều hơn. Một chiếc quần 13 oz cất trong tủ nồm là một miếng bọt biển no nước nằm im.

Nếp gấp làm chuyện tệ thêm. Chỗ gấp có hai ba lớp vải ép nhau. Không khí không luồn qua được. Mốc gần như luôn hiện ra ở đường gấp trước tiên.

Chuyện denim trong mùa ẩm nói chung nằm ở bài denim mùa ẩm.

Làm trước khi mùa nồm tới thì rẻ, làm giữa mùa thì vất hơn nhiều.

• Giặt sạch rồi phơi thật khô. Đồ cất khi còn ẩm dù chỉ một chút là chắc chắn mốc.
• Đừng cất đồ đã mặc mà chưa giặt. Mồ hôi và dầu da chính là bữa ăn của nấm.
• Bỏ hẳn túi nylon kín. Nylon giữ hơi ẩm lại bên trong thay vì ngăn nó vào.
• Treo thay vì gấp, nếu tủ còn chỗ. Treo thì không có nếp ép, và không khí luồn được giữa các món.

Việc thứ ba là việc nhiều người làm ngược. Bọc kín tưởng là chống ẩm, nhưng nếu món đồ còn ẩm sẵn ở trong thì túi kín biến nó thành một cái nhà kính nhỏ.

Máy hút ẩm chạy tốt nhất, nhưng có mấy cách rẻ hơn nhiều.

Vôi sống trong hộp hở nắp, đặt dưới đáy tủ. Rẻ nhất trong mọi cách, hút mạnh, thay chừng ba bốn tuần một lần. Nhớ để xa tầm trẻ con vì vôi sống gặp nước sinh nhiệt.

Than hoạt tính hoặc than củi khô. Hút vừa phải nhưng khử luôn mùi ẩm, và phơi nắng lại là dùng tiếp được.

Gói hút ẩm silica gel gom từ hộp giày và hộp bánh. Gom vài chục gói thì đủ cho một ngăn tủ. Sấy lại trong lò ở nhiệt thấp là chúng hoạt động lại.

Bóng đèn sợi đốt công suất nhỏ để trong tủ lớn cũng là cách cũ mà hiệu quả, vì nó nâng nhiệt vài độ và hạ độ ẩm tương đối xuống theo. Cách này tốn điện và phải cẩn thận với đồ dễ cháy, nên mình để cuối danh sách.

Xử lý ngoài trời, đừng làm trong nhà. Bào tử phát tán rất xa.

Phơi nắng gắt vài tiếng cho khô hẳn trước đã. Mốc khô thì chải ra được. Mốc ẩm thì càng chà càng ăn sâu vào sợi.

Chải sạch phần mốc bằng bàn chải lông cứng. Sau đó giặt với nước ấm chừng 40 độ pha giấm trắng, tỉ lệ chừng một phần giấm với bốn phần nước. Giấm diệt được phần lớn bào tử còn sót và khử mùi mốc.

Vết mốc để lâu thì để lại chấm màu không ra được, vì nấm ăn vào chính sợi bông chứ không nằm trên mặt. Với denim tối màu thì chấm ấy khó thấy, với đồ sáng màu thì gần như hỏng.

Mình chưa tìm được cách nào cứu được món đồ đã mốc quá một tháng mà trả lại đúng như cũ.

Chải và giặt giấm làm nó sạch và hết mùi, nhưng chỗ nấm ăn thì sợi đã yếu đi thật, và vài tháng sau chỗ đó rách trước những chỗ khác. Đây là lý do mình xếp cả bốn việc phòng lên trước phần chữa, dù phần chữa mới là thứ người ta tìm.

Nếu nhà bạn nồm nặng hằng năm thì cân nhắc bỏ tiền mua máy hút ẩm một lần. Nó rẻ hơn số đồ mất mỗi mùa.

Bỏ băng phiến vào tủ có chống mốc không? Không. Băng phiến chống côn trùng chứ không chống nấm, và mùi của nó bám vào vải rất lâu. Muốn chống mốc thì phải hạ độ ẩm.

Có nên bọc đồ trong túi hút chân không không? Có, nhưng chỉ khi đồ đã khô tuyệt đối. Hút chân không đúng cách thì gần như không còn không khí cho nấm sống. Hút khi đồ còn ẩm thì bạn vừa niêm phong luôn cái ẩm ở trong.

Mở cửa sổ cho thoáng có giúp gì không? Trong ngày nồm thì không, còn làm tệ thêm. Không khí ngoài trời lúc đó ẩm hơn trong nhà. Đóng kín cửa và bật hút ẩm mới đúng.

Quần jean cất lâu bị vệt vàng chứ không mốc xanh, là gì? Thường là mồ hôi hoặc chất bẩn còn sót bị oxy hoá theo thời gian. Giặt kỹ trước khi cất là hết. Nếu vệt nằm ở vùng nách áo thì xem bài áo thun trắng ố vàng ở nách.

Bao lâu nên lôi đồ cất ra kiểm một lần? Giữa mùa nồm thì mỗi ba tuần mở tủ, sờ thử vài món ở ngăn dưới cùng. Ngăn dưới ẩm nhất, nên nó báo trước cho cả tủ.

Việc rẻ nhất và có tác dụng nhất vẫn là việc đầu tiên: đừng bao giờ cất một món đồ còn ẩm. Mọi cách hút ẩm phía sau chỉ để giữ nguyên trạng, không cứu được món đã ướt sẵn từ lúc bỏ vào.

Xem các mã jean của POTA STUDIO ở straight basic và ống suông lưng cao.

Đọc tiếp: Denim mùa ẩm: nồm miền Bắc và mưa miền Nam · Đọc ký hiệu giặt là trên tem

*

Ảnh minh hoạ: kaboompics.com · Castorly Stock · Deepak Khirodwala trên Pexels.