Denim bao nhiêu oz thì hợp khí hậu Việt Nam?

Tháng 4 ở Sài Gòn, nhiệt độ ngoài đường 37 độ. Bạn mặc một chiếc jean 16 oz đi từ chỗ gửi xe vào văn phòng, quãng đường chừng 200 mét. Đến nơi thì đùi đã ẩm.

Đó là chuyện của độ nặng vải, không phải chuyện của thương hiệu hay giá tiền. Và nó là thông số gần như không shop nào ở Việt Nam chịu ghi lên trang sản phẩm.

oz là viết tắt của ounce. Trong ngành denim, người ta dùng nó để chỉ trọng lượng của một yard vuông vải. Vải 12 oz nghĩa là một yard vuông vải đó cân được 12 ounce.

Muốn đổi sang đơn vị quen thuộc hơn thì nhân với 33,9:

12 oz × 33,9 = khoảng 407 gsm (gram trên mét vuông)

Con số này nói lên độ dày, độ cứng, độ bền, và quan trọng nhất với chúng ta: độ nóng.

Bảng bên trên là bảng tra nhanh. Còn dưới đây là mô tả bằng tay, theo kiểu bạn cầm miếng vải lên và bóp thử.

8 đến 9 oz. Mềm oặt. Cầm lên thấy rũ xuống như vải quần âu. Loại này thường là denim pha nhiều spandex, làm quần skinny hoặc jegging. Mát thì có mát, nhưng mặc chừng ba bốn tháng là bắt đầu bai ở gối và mông. Vải mỏng cũng dễ lộ, nhất là màu sáng.

10 đến 11 oz. Bắt đầu có form. Đây là mức nhiều xưởng ở Việt Nam chọn cho hàng bán mùa hè. Sờ vào vẫn mềm tay, gấp lại không cộm, giặt xong khô trong một buổi nắng.

12 đến 13 oz. Vùng mình cho là hợp nhất với khí hậu trong nước. Vải đủ nặng để đứng form, nhưng chưa đến mức bí. Một chiếc quần 12 oz may đúng rập thì mặc được cả năm, giặt vài chục lần vẫn giữ dáng ống.

14 oz. Đây là ranh giới. Cầm lên đã thấy nặng tay rõ, gấp có nếp. Miền Bắc mùa lạnh thì tuyệt, còn Sài Gòn quanh năm thì hơi thừa. Nếu bạn hay đi xe máy giữa trưa, đừng.

16 oz trở lên. Cứng như bìa carton mới mua về. Mặc tuần đầu ngồi xuống nghe sột soạt, và phải mất vài tuần đi lại nó mới chịu mềm theo dáng chân bạn. Dân chơi raw denim mê mức này vì lên fade rất đẹp. Nhưng đó là thú chơi, không phải quần đi làm hàng ngày ở xứ nóng.

21 oz. Gần giống áo khoác hơn là quần. Có người mặc thật, phần lớn là để chụp ảnh.

Chỗ này nhiều bài viết nói lướt qua, nhưng nó không phải chuyện huyền bí gì.

Vải denim nặng có sợi to hơn và mật độ dệt dày hơn. Dày hơn nghĩa là khoảng trống giữa các sợi ít hơn. Ít khoảng trống thì hơi ẩm từ da bạn khó thoát ra ngoài, và không khí bên ngoài cũng khó lùa vào trong.

Nói cách khác, vải nặng giữ lại một lớp không khí ẩm ngay sát da. Ở Đà Lạt thì lớp đó là chăn giữ ấm. Ở Sài Gòn tháng 4 thì nó là cái nồi hấp nhỏ.

Có một chi tiết ít người để ý: cùng một mức oz, denim 100% cotton thoáng hơn denim pha polyester khá nhiều. Polyester không hút ẩm, mồ hôi cứ đọng lại giữa da và vải. Nên nếu bạn buộc phải chọn vải nặng, hãy chọn loại cotton càng cao càng tốt.

Nếu phải chốt một khoảng cho người Việt mặc quanh năm, mình chọn 10 đến 13 oz, tức khoảng 340 đến 440 gsm.

Dưới 10 oz thì vải nhanh mất dáng. Bạn sẽ thấy quần rộng dần ra sau mỗi lần mặc, đến chiều thì cạp tụt và mông chảy. Trên 14 oz thì nóng, trừ khi bạn ở miền Bắc và mua để mặc từ tháng 11 đến tháng 2.

Riêng với dáng ống rộng và baggy, mình nghiêng về mức 12 đến 13 oz hơn là 10 oz. Ống càng rộng thì càng cần vải có sức nặng để rủ xuống thành nếp đẹp. Vải nhẹ quá thì ống bay phất phơ, nhìn như quần ngủ.

Thực tế là hầu hết trang sản phẩm ở Việt Nam không ghi. Vậy làm sao biết?

Bốn cách mình hay dùng, xếp từ dễ đến khó:

1. Soi ngược sáng. Đưa vải lên trước bóng đèn. Thấy rõ ánh sáng xuyên qua thành từng chấm là dưới 10 oz. Chỉ thấy mờ mờ là khoảng 11 đến 13. Không thấy gì là từ 14 trở lên.
2. Gấp đôi rồi thả. Vải nhẹ rơi mềm rồi nằm im. Vải nặng bật lại và giữ nếp gấp một lúc.
3. Xem đường may. Vải càng nặng thì đường may càng phải dùng chỉ to và mũi thưa hơn. Nhìn đường chỉ ở đũng quần, thấy mũi chỉ to và thưa thì vải nặng.
4. Cân. Cách chắc nhất. Một chiếc quần jean nữ size 28 dáng straight, dài giàng 73 cm, may bằng vải 12 oz thì cân được khoảng 480 đến 550 gram. Dưới 400 gram gần như chắc chắn là vải nhẹ.

Cách thứ tư nghe hơi kỳ nhưng rất hiệu quả khi bạn đã mua hàng về rồi và muốn biết mình vừa mua cái gì.

Đây là phần mình muốn nói thật.

oz đo trọng lượng, không đo chất lượng. Một chiếc quần 14 oz dệt từ sợi bông ngắn, xoắn lỏng, vẫn có thể bục nhanh hơn một chiếc 11 oz dệt từ sợi tốt. Cân nặng chỉ cho biết vải dày bao nhiêu, không cho biết sợi bên trong nó là loại gì.

Ngoài ra, oz không nói gì về rập. Một chiếc quần cắt sai đùi thì vải nào cũng khó chịu. Mình từng thấy quần 12 oz mà đũng cấn hơn quần 15 oz, chỉ vì đường giàng bị lệch chừng một centimet rưỡi.

Và cuối cùng, mấy con số phân loại nhẹ hay nặng cũng không thống nhất. Denimhunters coi dưới 12 oz là nhẹ. Một số nguồn Nhật lại xếp 13 đến 15 oz mới là mức trung bình. Nên nếu bạn đọc ở đâu đó nói "16 oz là nặng" rồi ở chỗ khác nói "16 oz là vừa", cả hai đều không sai, họ chỉ đang dùng thước đo khác nhau.

Quần jean 12 oz mặc mùa mưa có lâu khô không? Có. Phơi trong bóng râm mùa nồm miền Bắc thì một chiếc 12 oz cần khoảng một ngày rưỡi. Nếu bạn ở nơi ẩm và giặt thường xuyên, hãy có hai chiếc để thay phiên, đừng mua vải nặng hơn để rồi phơi ba ngày.

Vải nặng thì bền hơn phải không? Nói chung là đúng, nhưng không tuyến tính. Từ 10 lên 13 oz thì độ chịu mài tăng thấy rõ. Từ 16 lên 21 oz thì phần tăng thêm gần như không có ý nghĩa với cách mặc thông thường, trong khi độ khó chịu tăng rất nhanh.

Selvedge có nặng hơn denim thường không? Không nhất thiết. Selvedge nói về cách dệt trên máy khổ hẹp và mép vải được viền lại, chứ không nói về trọng lượng. Có selvedge 11 oz và cũng có denim thường 15 oz.

Jean co giãn thì tính oz thế nào? Vẫn tính bình thường, nhưng đọc kèm với tỉ lệ spandex. Một chiếc 11 oz pha 2% spandex sẽ cho cảm giác nhẹ và mềm hơn một chiếc 11 oz cotton nguyên chất, vì sợi elastane làm cấu trúc vải xốp hơn.

Mình nên bắt đầu từ mức nào nếu chưa từng để ý tới oz? 12 oz. Đó là mức khó sai nhất. Sau khi mặc vài tháng, bạn sẽ tự biết mình muốn nhẹ hơn hay nặng hơn.

Nếu bạn đang chọn một chiếc jean để mặc quanh năm ở Việt Nam, hãy hỏi shop đúng một câu: vải bao nhiêu oz, cotton bao nhiêu phần trăm. Shop nào trả lời được thì thường là shop biết mình đang bán cái gì.

Ở POTA STUDIO, các mã jean nữ dáng straight basic và ống suông lưng cao dùng vải 11 oz, còn dáng baggy ống rộng nhích lên 13 oz để ống rủ có nếp.

Đọc tiếp: Vì sao quần jean mặt ngoài xanh mặt trong trắng · Quần jean co giãn: 2% spandex làm được gì

*

Ảnh minh hoạ: EqualStock IN trên Pexels.