Các loại áo khoác denim phổ biến: Type I, II và III

Type I ra đời năm 1905, chỉ có một túi ngực.

Bốn mươi tám năm sau nó mới được thêm túi thứ hai. Còn chiếc áo bạn thấy ở mọi quán cà phê bây giờ, dáng thon có hai đường chỉ dọc chạy từ ngực xuống gấu, mãi năm 1962 mới xuất hiện. Ba lần vẽ lại trong hơn một thế kỷ, lần nào cũng để lại một dáng áo còn sống tới giờ.

Chuyện này ít người biết.

Levi Strauss & Co. gọi các mẫu áo bằng mã lot trong sổ sản xuất. Cách gọi Type I, Type II, Type III là do giới sưu tầm denim đặt về sau, khi họ cần cách nói ngắn để phân biệt ba thế hệ áo trên chợ đồ cũ. Rồi cả ngành mượn luôn.

Nên nếu bạn hỏi "chiếc này type mấy" mà bạn bán hàng ngơ ngác thì đừng vội đánh giá. Cái tên đó sinh ra trong giới chơi đồ.

Ba mốc 1905, 1953 và 1962 mình lấy theo trang chính thức của hãng. Vài nguồn sưu tầm ghi lệch một hai năm ở mốc thứ ba, tuỳ họ tính từ lúc duyệt mẫu hay lúc hàng ra thị trường. Mình không chắc bên nào đúng.

Đây là chiếc áo khoác denim đầu tiên có hình hài rõ ràng.

Một túi ngực bên trái, có nắp. Thân áo vuông. Sau lưng có một dải vải kèm khoá kim loại nhỏ để bóp eo lại cho vừa người, vì thời đó áo bán theo vài cỡ chung chứ chưa có bảng size. Hai bên sườn có nếp gấp thẳng đứng, may sẵn để bung ra khi cần rộng thêm một chút.

Mặc một chiếc Type I nguyên bản vào giống như khoác cái hộp đựng giày. Vuông ở vai, vuông ở gấu, gần như không ôm chỗ nào.

Nó không được vẽ ra để đẹp. Nó được vẽ ra để chồng lên áo len khi làm việc ngoài trời, và để chịu được việc bị kéo lê.

Thay đổi dễ thấy nhất nằm ở túi: từ một thành hai.

Cái khoá bóp eo sau lưng bị bỏ, thay bằng hai tăng đơ nhỏ ở hai bên hông. Lý do rất thực tế. Dải khoá đó vướng khi ngồi tựa, nó cào xước yên ngựa và cả lưng ghế. Ai từng ngồi lâu với cục kim loại sau thắt lưng thì hiểu ngay.

Dáng áo vẫn vuông như cũ. Type II là bản vá của Type I chứ chưa phải thiết kế khác hẳn.

Trong giới sưu tầm, đây là mẫu khó kiếm nhất, vì nó chỉ sống được chín năm trước khi bị thay.

Nếu bạn nhắm mắt nghĩ tới "áo khoác jean", bạn đang nghĩ tới chiếc này.

Hai đường chỉ dọc chạy từ đáy hai túi ngực xuống gấu, chụm dần vào eo. Trên bản rập thì đó là hai đường chiết, và chúng kéo cả thân áo ôm lại. Túi ngực nhỏ hơn, nắp túi nhọn hình chữ V. Cổ bé hơn, gấu ngắn hơn, dừng ngang thắt lưng. Cùng một khổ vải mà chiếc áo trông gọn hẳn so với đời trước. Đây là lần đầu áo khoác denim được vẽ cho người mặc đi chơi chứ không phải cho người mặc đi làm.

Chỗ này mình nói bằng kinh nghiệm nghề. Hai đường chiết trước là phần khó may nhất của chiếc áo. Chúng chạy chéo qua vùng vải dày, cắt ngang cả đường ráp sườn, và nếu hai bên lệch nhau chừng nửa centimet thôi thì soi gương sẽ thấy một bên vai bị kéo cao hơn bên kia. Xưởng nào may Type III đứng dáng thì thường may được mọi thứ còn lại.

Chữ "trucker" tới sau, khi hãng lấy nó làm tên thương mại. Trước đó nó chỉ là một mã lot trong sổ.

Ba bước, làm trong chưa tới nửa phút.

Đếm túi ngực trước. Một túi thì gần như chắc chắn là dáng Type I. Hai túi thì đi tiếp.

Nhìn xuống dưới đáy túi ngực. Có hai đường chỉ dọc chạy tiếp xuống gấu là Type III. Không có thì là Type II.

Nhìn hai bên hông ngang thắt lưng. Có tăng đơ chỉnh eo thì nghiêng về Type II. Type III chuyển chỗ chỉnh xuống gấu.

Áo khoác thường dùng vải nặng hơn quần một chút, vì nó phải đứng form ở vai.

Một chiếc trucker cổ điển hay rơi vào khoảng 12 đến 14 oz, tức chừng 407 tới 475 gsm nếu nhân với 33,9. Mức đó hợp miền Bắc. Ở Sài Gòn thì bạn chỉ mặc được từ chập tối.

Với khí hậu trong nước, mình nghiêng về 11 tới 12,5 oz. Nhẹ hơn thì vai sập, vạt trước không đứng, chiếc áo trông như sơ mi dày. Nặng hơn thì đẹp thật, nhưng số ngày mặc được trong năm ít quá. Cách đọc thông số này mình viết kỹ trong bài trọng lượng vải denim.

Sang chuyện phối đồ. Type I và Type II thân vuông nên chúng hợp quần ống rộng hoặc ống suông hơn quần bó. Trên rộng dưới bó làm phần thân trên trông nặng hẳn.

Type III ôm eo nên nó chịu được cả hai. Đó là lý do phần lớn áo khoác jean bán ở Việt Nam đều là biến thể của nó.

Nếu bạn mặc denim cả cây thì nhớ đúng một điều. Hai món phải chênh nhau rõ về sắc độ, hoặc giống nhau gần như tuyệt đối. Chênh nửa vời là chỗ mọi bộ denim on denim chết, và mình viết riêng chuyện đó trong bài mặc jean cả cây mà không bị quê.

Nói thẳng một lần cho rõ.

Áo khoác jean ở Việt Nam là món có số ngày mặc thấp. Miền Nam chỉ mặc được sáng sớm, buổi tối, hoặc trong phòng lạnh. Miền Bắc thì nó lại quá mỏng cho tháng 12 và tháng 1, phải khoác thêm lớp trong, mà khoác lớp trong thì Type III chật ngay vì nó vốn được vẽ để ôm.

Thêm chuyện nữa. Denim thô cứng ở cổ và ở cửa tay trong vài tuần đầu, nó cứa vào gáy mỗi lần bạn quay đầu, và người có da cổ nhạy cảm sẽ thấy rát.

Type I, II, III có phải tên chính thức của hãng không? Không. Hãng gọi bằng mã lot trong sổ sản xuất, còn ba cái tên này do giới sưu tầm đặt ra để phân biệt các thế hệ áo cũ. Bây giờ cả ngành dùng chung nên nó thành tên phổ thông.

Thương hiệu khác có làm ba dáng này không? Có, rất nhiều. Ba dáng đó giờ là ngôn ngữ chung của ngành denim, giống cổ tròn và cổ tim với áo thun. Chỉ ba mốc năm là thuộc về Levi Strauss & Co.

Người mới nên mua dáng nào trước? Type III. Nó ôm eo nên dễ mặc với nhiều dáng quần, và cũng dễ tìm nhất ở thị trường trong nước.

Áo khoác jean form rộng có phải Type I không? Không hẳn. Phần lớn hàng form rộng bán bây giờ là Type III được nới rập cho oversize, vẫn giữ hai đường chiết trước. Type I thật thì vuông theo kiểu khác, và nó chỉ có một túi ngực.

Áo khoác jean bao lâu giặt một lần? Thưa hơn quần nhiều, vì phần lớn diện tích áo không chạm vào da. Mình giặt khi cổ và cửa tay bắt đầu bẩn thấy được. Cách đọc tem thì xem bài ký hiệu giặt là trên tem.

Nếu bạn chỉ mua một chiếc và muốn nó đi được nhiều chỗ, chọn Type III, wash tối trơn, vải chừng 11 đến 12 oz. Chiếc đó mặc được từ chỗ làm tới quán cà phê, và nó khó lỗi mốt vì dáng ấy đứng yên sáu mươi tư năm rồi.

Xem trucker nữ · wash sáng basic · trơn tối màu · form rộng oversized · trucker nam

Đọc tiếp: Áo khoác jean mặc mùa nào ở Việt Nam · Vì sao quần jean mặt ngoài xanh, mặt trong trắng

*

Ảnh minh hoạ: Rodolfo Gaion · Castorly Stock · Erwin Bosman trên Pexels.